Feministe? Ja. Mannenhaatster? Doe even normaal.
Vandaag, 11 november, is het in België de Dag van het Feminisme. Een mooie gelegenheid om stil te staan bij een woord dat bij sommigen bewondering oproept en bij anderen spontaan de nekharen overeind doet staan.
Feminisme.
Ik beschouw mezelf absoluut als feministe. Maar voordat iemand zich zorgen begint te maken: nee, ik heb geen hekel aan mannen. Integendeel. Ik vind ze doorgaans best aangenaam gezelschap. Soms zelfs bijzonder aangenaam.
En eerlijk? Af en toe heb ik zelfs een beetje medelijden met hen.
Maar daar kom ik zo op terug.
Feminisme, waar gaat het eigenlijk over?
In essentie streeft feminisme naar gelijke rechten, kansen en mogelijkheden voor vrouwen en mannen.
Het gaat over stemrecht, onderwijs, juridische gelijkheid, economische zelfstandigheid, gelijke beloning en de vrijheid om je eigen leven vorm te geven.
Over het recht om gehoord, gerespecteerd en serieus genomen te worden.
Generaties vrouwen hebben daarvoor gestreden. En hoewel we al een hele weg hebben afgelegd, is die strijd wereldwijd nog lang niet gestreden.
Maar voor mij gaat gelijkwaardigheid nog een stap verder.
Je waarde als mens mag nooit bepaald worden door je geslacht, huidskleur, geloofsovertuiging of seksuele geaardheid.
Respect is geen privilege dat je moet verdienen door in een bepaald maatschappelijk hokje te passen. Het is iets wat ieder mens in de basis verdient.
En precies daarom geloof ik niet dat feminisme een strijd tegen mannen zou moeten zijn.
Ik hoef niet boven een man te staan om zijn gelijke te zijn.
Ik wil gewoon naast hem kunnen staan. Niet als zijn meerdere. Niet als zijn mindere. Als zijn gelijke.
En mogen we de mannen ook nog een beetje mens laten zijn?
Want laten we eerlijk zijn: ook mannen hebben het niet altijd gemakkelijk.
We verwachten dat ze sterk zijn, maar ook gevoelig. Dat ze initiatief nemen, maar niet overheersen. Dat ze beschermen, maar niet betuttelen. Dat ze emoties tonen, maar vooral niet te veel.
Ze moeten zelfverzekerd zijn, maar niet arrogant. Zorgzaam, maar niet afhankelijk. En het liefst ook nog gedachten kunnen lezen.
Succes ermee, heren.
Natuurlijk bestaan seksisme, discriminatie en machtsmisbruik. Natuurlijk moeten we die blijven benoemen en bestrijden.
Maar dat betekent niet dat iedere man persoonlijk verantwoordelijk is voor eeuwen maatschappelijke ongelijkheid.
Ook mannen groeien op met verwachtingen die hen beperken. Een jongen die leert dat huilen zwak is, krijgt niet bepaald de ruimte om zijn emoties gezond te ontwikkelen. Een man die altijd sterk moet zijn, mag blijkbaar zelf nooit eens instorten.
Volgens mij zou feminisme ook daar iets kunnen betekenen.
Want als we werkelijk streven naar gelijkwaardigheid, moeten we ook mannen de vrijheid gunnen om gewoon mens te zijn.
Met kracht én kwetsbaarheid. Net zoals wij.
En nu, dames... even onder ons.
Want als we het dan toch over respect en gelijkwaardigheid hebben, mogen we misschien ook eens kritisch naar onszelf kijken.
Wij vrouwen zijn namelijk niet altijd even lief voor elkaar.
Sterker nog, soms kunnen we onderling behoorlijk meedogenloos zijn.
We vergelijken, beoordelen, roddelen en bekritiseren elkaars uiterlijk, relaties, carrière, moederschap en levenskeuzes.
Een succesvolle vrouw heeft vast geluk gehad. Een zelfverzekerde vrouw vindt zichzelf waarschijnlijk geweldig. En een vrouw die andere keuzes maakt dan wij? Die zal het wel verkeerd begrepen hebben.
Pardon?
Was het doel niet juist dat vrouwen zelf mochten kiezen?
Natuurlijk geldt dit niet voor alle vrouwen. Er bestaan prachtige voorbeelden van vrouwelijke solidariteit. Maar we hoeven ook niet te doen alsof onderlinge rivaliteit en veroordeling niet bestaan.
Soms lijkt het alsof we zo druk bezig zijn onze eigen kroon te beschermen, dat we die van een andere vrouw het liefst van haar hoofd rukken.
En als we toch bezig zijn, nemen we meteen een handvol haren mee.
Terwijl het zoveel mooier zou zijn als we elkaar wat vaker hielpen.
Als de kroon van een andere vrouw scheef staat, zet haar dan recht. Je eigen kroon wordt daar niet minder mooi van, hij gaat juist meer stralen.
Haar succes is geen bewijs van jouw mislukking. Haar schoonheid doet niets af aan die van jou. En haar keuzes hoeven niet dezelfde te zijn als de jouwe om respect te verdienen.
Een andere vrouw hoeft niet kleiner te worden opdat jij groter kunt zijn.
Gelijkwaardigheid betekent ook keuzevrijheid
Een vrouw mag ambitieus zijn en carrière willen maken. Ze mag evengoed bewust kiezen om thuis te blijven bij haar kinderen.
Ze mag onafhankelijk zijn en toch graag op iemand leunen.
Ze mag sterk zijn en zich tegelijkertijd kwetsbaar opstellen.
Ze mag de leiding nemen, maar ook gelukkig worden in een relatie waarin haar partner vaker het voortouw neemt.
Zolang die keuzes werkelijk van haarzelf zijn. Vrij van dwang, angst of opgelegde verwachtingen.
Want gelijkwaardigheid betekent niet dat iedereen hetzelfde moet zijn of hetzelfde leven moet leiden.
Het betekent dat iedereen dezelfde menselijke waardigheid verdient en de vrijheid moet hebben om zijn of haar eigen weg te kiezen.
Ongeacht geslacht, huidskleur, geloofsovertuiging of seksuele geaardheid.
En die vrijheid gun ik niet alleen vrouwen. Die gun ik iedereen.
Misschien moeten we wat minder tegenover elkaar staan
Ik geloof niet dat we een gelijkwaardigere samenleving creëren door mannen en vrouwen voortdurend tegenover elkaar te plaatsen.
Evenmin geloof ik dat we vrouwelijke solidariteit opbouwen door andere vrouwen te veroordelen zodra hun leven niet overeenkomt met ons eigen ideaalbeeld.
We mogen kritisch zijn. We moeten onrecht blijven benoemen. En we hoeven onze stem niet zachter te maken om anderen comfortabel te houden.
Maar kritiek op ongelijkheid is iets anders dan haat tegenover een hele groep mensen.
Misschien moeten we wat minder bezig zijn met de vraag wie er bovenaan staat.
En wat vaker kijken hoe we naast elkaar kunnen staan.
Met respect voor onze verschillen, onze kwetsbaarheden en onze individuele keuzes.
Want echte kracht schuilt niet in het kleineren van een ander, maar in het vermogen iemand anders te laten groeien zonder jezelf daardoor bedreigd te voelen.
Dus ja, ik ben feministe.
Maar ik haat geen mannen.
En ik vind ook niet dat iedere vrouw automatisch gelijk heeft omdat ze een vrouw is.
Ik geloof in gelijke rechten, gelijke kansen, wederzijds respect en persoonlijke vrijheid.
En bovenal geloof ik dat we elkaar niet hoeven neer te halen om zelf rechtop te kunnen staan.
Dus dames, als je vandaag een andere vrouw tegenkomt van wie de kroon een beetje scheef staat...
Zet ze recht.
En heren? Jullie mogen gerust een handje helpen.
— De Verhalenheks